9 Kasım 2008 Pazar

Hac Sözlüğü (oyun)

Hac konusu çok fazla yeni kelime içeren bir konu. Elbette çocukların bu kelimelerin hepsinin anlamını ezberlemelerini bekleyemeyiz. Yine de bu kelimelere aşinalık kazanmaları da gerekiyor. Hac konusunun işlendiği dersin bitiminde veya bir sonraki derste konunun özetlenmesi için yapılabilecek bir aktivite. Hazrılanışı biraz zahmetli ama değiyor. Bu aktiviteyi kelimelerin harflerini tahtaya karışık şekilde yazdıktan sonra öğrencilerden düzenlemelerini isteyerek de oynayabilirsiniz; fakat bu şekli hem göze hitap ediyor hem de oynarken öğrencilerin harflere dokunması, sıraya dizerken değişik alternatifler deneyebilmesi açısından daha güzel, daha verimli oluyor.



Oynanışı: Hac konusuyla ilgili kelimelerin hepsi harf harf kesilerek her biri bir zarfa konur. Öğreticinin elinde hac konusuyla ilgili kelimelerin numaralandırılmış halde bir listesi bulunur. Öğrenciler sırayla bir zarf çeker. Öğretici seçilen zarftaki kelimenin tanımını öğrenciye yapar. Öğrenci de zarfın içinden çıkan harfleri anlamlı bir kelime oluşturacak biçimde öğreticinin söylediği tanımı da dikkate alarak sıraya dizer. Öğrencilerin zorlandıkları kelimelerde baş harfi veya ilk birkaç harfi öğretici yerleştirebilir. Tanıma gerek kalmadan kolay bulunan kelimelerde ise tanımı öğrencilerin yapmaları istenir.
Siz de bu oyundan hazırlamak isterseniz; şu materyalleri kullanabilirsiniz.
MATERYAL 1: Hac sözlüğü (Öğreticide duracak)

1. Arafat: Mekke’nin 25 km. güneydoğusunda ova görünümünde düz bir alanın adıdır. Doğusu, kuzeyi ve güneyi dağlarla çevrilidir. Haccın farzlarından biri olan vakfe burada yapılır. Ortasında Cebel-i Rahme (Rahmet Dağı ) bulunur.
2. Hac: İslâm’ın beş esasından biridir. Kâbe’yi ve etrafındaki kutsal mekânları mevsiminde, usulüne uygun olarak ziyaret etmektir Hem bedenle hem de mal ile yapılan bir ibadettir.
3. Hacı: Hac ibadetini yerine getirene verilen addır.
4. Hacerü’l-Esved: Cennetten geldiğine inanılan taşın adıdır. Tavafa bu taştan başlanır. Peygamber Efendimiz bu taşın yerine konması sırasında çıkan bir kavgayı önlemiştir.
5. İhram: Hacca niyet edip telbiye getirdikten sonra günlük hayatta yapabildiğimiz avlanmak, dikişli elbise giymek, saç sakal tıraşı olmak, ağaç kesmek, av hayvanlarının etini yemek, konu sürünmek gibi bazı davranışlarımızdan ve alışkanlıklarımızdan hac süresince uzak durmak. Hac yapılırken giyilen özel giysilere de bu ad verilir.
6. Kâbe: Mekke’de Mescid-i Haram denilen caminin ortasında, dörtgen prizma şeklindeki mabedin adıdır.
7. Kurban: Kurban Bayramı’nın ilk üç gününde, kurban etmeye uygun bir hayvanı Allah’a manen yakın olmak ve onun rızasını kazanmak için kesmeye denir. Malla yapılan vacip bir ibadettir. Hacılar ihramdan çıkmadan önce bu ibadeti yaparlar ve saçlarını keserler.
8. Makam-ı İbrahim: Üzerinde Hz. İbrahim’in ayak izi olan, camekân içinde muhafaza edilen taş.
9. Merve: Hz. İbrahim (as), eşi Hâcer’i ve oğlu Hz. İsmail’i (as) Allah’ın emriyle bugün Kâbe’nin bulunduğu yerin yakınında bırakıp bazı işleri için oradan ayrılır. Bir süre sonra sular tükenir ve Hâcer su aramaya başlar. Oğlu İsmail’e (as) bir şey olup olmadığına bakmak için iki tepe arasında koşar. Bugün hac ibadetini yerine getirenler işte Hz. Hâcer’in su aramak için koştuğu bu iki tepe arasında hızlı bir yürüyüşle yedi kez gider gelirler. Bu tepelerden birinin adı.
10. Mikat: Hacı adaylarının, harem bölgesine girmek için ihramsız geçmemeleri gereken sınırları belirleyen beş noktadır. Bu noktalar Peygamberimiz tarafından belirlenmiştir.
11. Mina: Mekke ile Müzdelife bölgesi arasında, Harem sınırları içinde kalan bölgenin adıdır. Şeytan taşlama yerleri buradadır. Hacılar, kurbanlarını burada keserler.
12. Müzdelife: Arafat ile Mina arasında Harem sınırları içinde kalan bölgenin adıdır. Hacılar, arefe günü güneşin batışından, Kurban Bayramı’nın birinci günü güneşin doğuşuna kadarki zaman diliminde burada vakfe yaparlar. Buna “Müzdelife vakfesi” denir. Şeytan taşlama için buradan taş toplanır.
13. Sa’y: Kâbe’nin doğusunda bulunan Safa ve Merve tepecikleri arasında Safa’dan başlayıp Merve’de tamamlamak üzere dördü gidiş, üçü geliş, toplam yedi kez gidip gelmektir.
14. Safa: Hz. İbrahim (as), eşi Hâcer’i ve oğlu Hz. İsmail’i (as) Allah’ın emriyle bugün Kâbe’nin bulunduğu yerin yakınında bırakıp bazı işleri için oradan ayrılır. Bir süre sonra sular tükenir ve Hâcer su aramaya başlar. Oğlu İsmail’e (as) bir şey olup olmadığına bakmak için iki tepe arasında koşar. Bugün hac ibadetini yerine getirenler işte Hz. Hâcer’in su aramak için koştuğu bu iki tepe arasında hızlı bir yürüyüşle yedi kez gider gelirler. Bu tepelerden birinin adı.

15. Şavt: Hacerü’l-Esved’in bulunduğu köşeden başlayarak Kâbe’nin etrafında bir tur atmaktır. Yedi tanesi bir tavaf eder.
16.Tavaf: Kâbe’nin etrafında yedi kez dönmektir. Bir tavaf, şavt adı verilen yedi dönüşten oluşur.
17. Telbiye: İhrama niyet ettikten sonra okunan duadır. (Lebbeyk Allahümme lebbeyk…)
18. Vakfe: Kurban Bayramı’ndan bir gün önce Mekke’nin güneydoğusunda bulunan Arafat adı verilen yere gelerek burada bir müddet beklemektir.
19. Umre: Kurban Bayramı’ndan bir gün önce Mekke’nin güneydoğusunda bulunan Arafat adı verilen yere gelerek burada bir müddet beklemektir.
20. Zemzem: Hâcer su ararken oğlu İsmail’in ayağının altından çıkan ve onlardan bize hatıra kalan suyun adıdır.
21. Zilhicce: Hac ve kurban ibadetlerinin yapıldığı hicri ay.

MATERYAL 2: Kelime zarfları (Yukarıdaki resimde görünen yeşil fon kartonundan hazırlanmış, arkalarına numara konulmuş zarflar. Zarf Siyer bölümündeki "İlk Müslümanlar" etkinliği'nde kullandığımız zarfın aynısı. Fakat ölçüsü daha küçük. Kalıbın ortasındaki kare 5x5 cm. olacak. Zarfın kalıbı için tıklayın.)

MATERYAL 3: Zarflara konulacak kelimelerin harfleri. (Aşağıdaki resmi yazdırıp mukavvaya yapıştırdıktan sonra harf harf kelimeleri kesin. Her kelimeyi Hac sözlüğündeki numarasına göre ilgili zarfa yerleştirin.)

2 yorum:

sonsuznokta dedi ki...

çalışmalarınız çok güzel
Allah yar ve yardımcınız olsun

Adsız dedi ki...

oyununuz çok güzelmiş allah yardımcınız olsun,