29 Kasım 2008 Cumartesi

Kurban Bayramınız mübarek olsun!

Kurban Bayramı için hazırlanmış tebrik kartları. Aşağıdaki siyah beyaz resmi renkli bir dosya kağıdına veya A4 boyutunda kestiğiniz bir fon kartonuna yazdırın. Kâğıdı ikiye katladığımızda resmin üstte kalması için yazdırmadan önce resmi sayfanın üst bölümüne değil de alt bölümüne yerleştirmeniz gerekiyor. (Resmi önce beyaz bir dosya kâğıdına yazdırıp sonra renkli dosya kağıtlarına fotokopi ile çoğaltmak da mümkün, ki ben öyle yaptım.) Sonra siyah çizgilerin görünmesine engel olmayacak şekilde koyunun gövdesine yapıştırıcı sürüp küçük parçalar halinde pamuktan yapıştırın. Geri kalan bölümleri simli uhular, pullar vs. ile süsleyin. Simli kurdeladan hazırladığınız küçük bir fiyonk ile de boyununu süsleyebilirsiniz. İçine de bayrama dair gönlünüzden geçen kısa bir yazı yazın. Kartın kenarlarını özel şekilli makaslarla da kesebilirsiniz. Bayramınız mübarek olsun.

İşte öğrencilerin çalışmaları...













Aşağıdaki de bir öğrencinin hacca gidecek olan babası için kartın içine yazdığı yazı.

Çalışma kâğıdı: Kurban


Bu çalışma kâğıdını buradan indirebilirsiniz.

Ra harfinin okunuşu

Çalışma kâğıdı: Kalın, ince, peltek harfler

Daha önce Muştu Yayınları'nın üç kitaplık Elif-bâ setinden faydalanarak yayınladığım çalışmaya benzer bir çalışma.

Bu çalışma kâğıdını buradan indirebilirsiniz.

Çalışma kâğıdı: Sadaka çeşitleri

Sadakanın sadece mal ile ilgili olmadığını, yaptığımız her iyiliğin sadaka olduğunu vurgulamak amacıyla hazırlanmış bir çalışma kâğıdı.
Bu çalışma kâğıdını buradan indirebilirsiniz.

22 Kasım 2008 Cumartesi

Çalışma kağıdı: Hac (resim numaralandırma)

Bu çalışma kâğıdını buradan indirebilirsiniz.

Çalışma kağıdı: Hac Sözlüğü

Bu çalışma kâğıdını buradan indirebilirsiniz.

15 Kasım 2008 Cumartesi

Sadaka (Hasan Aycın çizimleri)

Bu çizimleri zekat ve sadaka konusunu işlerken sunularınızda kullanabilirsiniz. Öğrencilere dağıtabilirsiniz. Oldukça güzel çizimler...












Zekât ile ilgili resimler

Bu resimleri zekât konusunu işlerken kullanabilirsiniz.










sadaka kutusu


Çocukların harçlıkarından, alışverişlerinden kalan 5, 10 kuruşları biriktirip infak etmenin mutluluğunu yaşamalarına vesile olacak şirin bir aktivite. Kumbaraların dışına yapıştırıcı sürün ve alüminyum folyo ile kaplayın. (Alüminyum folyodan kopardığınız A4 kağıdı büyüklüğünde parçaları önce elinizde yavaşça buruşturun. Sonra yırtılmasına fırsat vermeden, yavaşça geri açın ve kumbaraya yapıştırın. Kırışık görünüm oldukça güzel duruyor. Sadaka kutularına gümüş görüntüsü kazandırıyor.) Pullar, süslü şekiller (sticker denen) ile süsleyin. Silinmeyen cd kalemi ile desenler çizin. İşte size sadaka kutusu.

13 Kasım 2008 Perşembe

9 Kasım 2008 Pazar

Hac Sözlüğü (oyun)

Hac konusu çok fazla yeni kelime içeren bir konu. Elbette çocukların bu kelimelerin hepsinin anlamını ezberlemelerini bekleyemeyiz. Yine de bu kelimelere aşinalık kazanmaları da gerekiyor. Hac konusunun işlendiği dersin bitiminde veya bir sonraki derste konunun özetlenmesi için yapılabilecek bir aktivite. Hazrılanışı biraz zahmetli ama değiyor. Bu aktiviteyi kelimelerin harflerini tahtaya karışık şekilde yazdıktan sonra öğrencilerden düzenlemelerini isteyerek de oynayabilirsiniz; fakat bu şekli hem göze hitap ediyor hem de oynarken öğrencilerin harflere dokunması, sıraya dizerken değişik alternatifler deneyebilmesi açısından daha güzel, daha verimli oluyor.



Oynanışı: Hac konusuyla ilgili kelimelerin hepsi harf harf kesilerek her biri bir zarfa konur. Öğreticinin elinde hac konusuyla ilgili kelimelerin numaralandırılmış halde bir listesi bulunur. Öğrenciler sırayla bir zarf çeker. Öğretici seçilen zarftaki kelimenin tanımını öğrenciye yapar. Öğrenci de zarfın içinden çıkan harfleri anlamlı bir kelime oluşturacak biçimde öğreticinin söylediği tanımı da dikkate alarak sıraya dizer. Öğrencilerin zorlandıkları kelimelerde baş harfi veya ilk birkaç harfi öğretici yerleştirebilir. Tanıma gerek kalmadan kolay bulunan kelimelerde ise tanımı öğrencilerin yapmaları istenir.
Siz de bu oyundan hazırlamak isterseniz; şu materyalleri kullanabilirsiniz.
MATERYAL 1: Hac sözlüğü (Öğreticide duracak)

1. Arafat: Mekke’nin 25 km. güneydoğusunda ova görünümünde düz bir alanın adıdır. Doğusu, kuzeyi ve güneyi dağlarla çevrilidir. Haccın farzlarından biri olan vakfe burada yapılır. Ortasında Cebel-i Rahme (Rahmet Dağı ) bulunur.
2. Hac: İslâm’ın beş esasından biridir. Kâbe’yi ve etrafındaki kutsal mekânları mevsiminde, usulüne uygun olarak ziyaret etmektir Hem bedenle hem de mal ile yapılan bir ibadettir.
3. Hacı: Hac ibadetini yerine getirene verilen addır.
4. Hacerü’l-Esved: Cennetten geldiğine inanılan taşın adıdır. Tavafa bu taştan başlanır. Peygamber Efendimiz bu taşın yerine konması sırasında çıkan bir kavgayı önlemiştir.
5. İhram: Hacca niyet edip telbiye getirdikten sonra günlük hayatta yapabildiğimiz avlanmak, dikişli elbise giymek, saç sakal tıraşı olmak, ağaç kesmek, av hayvanlarının etini yemek, konu sürünmek gibi bazı davranışlarımızdan ve alışkanlıklarımızdan hac süresince uzak durmak. Hac yapılırken giyilen özel giysilere de bu ad verilir.
6. Kâbe: Mekke’de Mescid-i Haram denilen caminin ortasında, dörtgen prizma şeklindeki mabedin adıdır.
7. Kurban: Kurban Bayramı’nın ilk üç gününde, kurban etmeye uygun bir hayvanı Allah’a manen yakın olmak ve onun rızasını kazanmak için kesmeye denir. Malla yapılan vacip bir ibadettir. Hacılar ihramdan çıkmadan önce bu ibadeti yaparlar ve saçlarını keserler.
8. Makam-ı İbrahim: Üzerinde Hz. İbrahim’in ayak izi olan, camekân içinde muhafaza edilen taş.
9. Merve: Hz. İbrahim (as), eşi Hâcer’i ve oğlu Hz. İsmail’i (as) Allah’ın emriyle bugün Kâbe’nin bulunduğu yerin yakınında bırakıp bazı işleri için oradan ayrılır. Bir süre sonra sular tükenir ve Hâcer su aramaya başlar. Oğlu İsmail’e (as) bir şey olup olmadığına bakmak için iki tepe arasında koşar. Bugün hac ibadetini yerine getirenler işte Hz. Hâcer’in su aramak için koştuğu bu iki tepe arasında hızlı bir yürüyüşle yedi kez gider gelirler. Bu tepelerden birinin adı.
10. Mikat: Hacı adaylarının, harem bölgesine girmek için ihramsız geçmemeleri gereken sınırları belirleyen beş noktadır. Bu noktalar Peygamberimiz tarafından belirlenmiştir.
11. Mina: Mekke ile Müzdelife bölgesi arasında, Harem sınırları içinde kalan bölgenin adıdır. Şeytan taşlama yerleri buradadır. Hacılar, kurbanlarını burada keserler.
12. Müzdelife: Arafat ile Mina arasında Harem sınırları içinde kalan bölgenin adıdır. Hacılar, arefe günü güneşin batışından, Kurban Bayramı’nın birinci günü güneşin doğuşuna kadarki zaman diliminde burada vakfe yaparlar. Buna “Müzdelife vakfesi” denir. Şeytan taşlama için buradan taş toplanır.
13. Sa’y: Kâbe’nin doğusunda bulunan Safa ve Merve tepecikleri arasında Safa’dan başlayıp Merve’de tamamlamak üzere dördü gidiş, üçü geliş, toplam yedi kez gidip gelmektir.
14. Safa: Hz. İbrahim (as), eşi Hâcer’i ve oğlu Hz. İsmail’i (as) Allah’ın emriyle bugün Kâbe’nin bulunduğu yerin yakınında bırakıp bazı işleri için oradan ayrılır. Bir süre sonra sular tükenir ve Hâcer su aramaya başlar. Oğlu İsmail’e (as) bir şey olup olmadığına bakmak için iki tepe arasında koşar. Bugün hac ibadetini yerine getirenler işte Hz. Hâcer’in su aramak için koştuğu bu iki tepe arasında hızlı bir yürüyüşle yedi kez gider gelirler. Bu tepelerden birinin adı.

15. Şavt: Hacerü’l-Esved’in bulunduğu köşeden başlayarak Kâbe’nin etrafında bir tur atmaktır. Yedi tanesi bir tavaf eder.
16.Tavaf: Kâbe’nin etrafında yedi kez dönmektir. Bir tavaf, şavt adı verilen yedi dönüşten oluşur.
17. Telbiye: İhrama niyet ettikten sonra okunan duadır. (Lebbeyk Allahümme lebbeyk…)
18. Vakfe: Kurban Bayramı’ndan bir gün önce Mekke’nin güneydoğusunda bulunan Arafat adı verilen yere gelerek burada bir müddet beklemektir.
19. Umre: Kurban Bayramı’ndan bir gün önce Mekke’nin güneydoğusunda bulunan Arafat adı verilen yere gelerek burada bir müddet beklemektir.
20. Zemzem: Hâcer su ararken oğlu İsmail’in ayağının altından çıkan ve onlardan bize hatıra kalan suyun adıdır.
21. Zilhicce: Hac ve kurban ibadetlerinin yapıldığı hicri ay.

MATERYAL 2: Kelime zarfları (Yukarıdaki resimde görünen yeşil fon kartonundan hazırlanmış, arkalarına numara konulmuş zarflar. Zarf Siyer bölümündeki "İlk Müslümanlar" etkinliği'nde kullandığımız zarfın aynısı. Fakat ölçüsü daha küçük. Kalıbın ortasındaki kare 5x5 cm. olacak. Zarfın kalıbı için tıklayın.)

MATERYAL 3: Zarflara konulacak kelimelerin harfleri. (Aşağıdaki resmi yazdırıp mukavvaya yapıştırdıktan sonra harf harf kelimeleri kesin. Her kelimeyi Hac sözlüğündeki numarasına göre ilgili zarfa yerleştirin.)

Çalışma kağıdı: Ezan

Ezan konusuyla ilgili bilinmesi gereken temel bilgilerin özetini içeren çalışma kağıdı. Ders işlendikten sonra öğrencilere dağıtılıp boşlukları doldurmaları istenebilir. Ev ödevi olarak da verilebilir.
Bu çalışma kâğıdını buradan indirebilirsiniz.

1 Kasım 2008 Cumartesi

Kâbe maketi



Hac konusuyla ilgili çocukların öğrenmesi gereken şey elbette neyin ne zaman, nasıl yapıldığı ile ilgili kuralların ezberlenmesi değil haccın bize kazandırdıkları. Ders sonunda kendi elleriyle yaptıkları Kâbe maketini evlerine götürmek, onu ellerinde taşıyarak bozulmaması için çaba sarfetmek bile onları mutlu ediyor. El becerisinin gelişmesi bence çok önemli. Allah u Teâlâ her peygambere bir meslek vermemiş mi? Çocukların el işi becerilerinin geliştirilmesine katkıda bulunulmalı.

Malzemeler: Siyah fon kartonu, simli ince kurdela, altın sarısı pullar, gümüş renkli simli unu, yapıştırıcı, makas vs.

Yapılışı: Mukavvadan 8x8 cm boyutunda 6 tane kare kesin. Bunları bir derginin üzerine aşağıdaki resimdeki gibi yapıştırın. Daha sonra bu mukavvaları, dergideki kenarlarından yapıştırarak küp şeklini verin. Aslında Kâbe tam bir küp değil ama küp yapmak daha kolay oluyor. Daha sonra bu küpün dışını siyah fon kartonuyla kaplayın. Simli kurdela, pullar vs. ile yazıları, tuhafiyelerde bulabileceğiniz pullu şerit (Dore denilen parlak kumaşlar da bu işi görebilir.) ile Kâbe kapısını, alüminyum folyo ile Hâcerü'l Esved'i kesip yapıştırın. Kâbe'nin iç yüzeyinde tok durması için mukavva kullandık ama mukavva kullanımadan sadece siyah fon kartonu ile de yapılabilir, fakat içi boş olacağı için maketiniz kısa ömürlü olacaktır. (Ben izolasyondan arta kalan pembe köpüklerden 8x8 cm şeklinde dört kare kesip üst üste koydum, bunları birbirine yapıştırıp küp elde ettim ve dış yüzeyini de siyah kartonla kapladım.)


Aşağıdaki de öğrencilerin çalışmalarından bazıları:

Hac (ders işleniş örneği)



Hac konusuyla ilgili http://www.dersimizdin.org/ sitesinde oldukça güzel dokümanlar mevcut. Konu güzel bir şekilde özetlenmiş; flash dosyalar, sunu, resimler vs. sayesinde daha da anlaşılır olmuş. Emeği geçen herkesin eline sağlık. Konu başlıkları;

Hac Nedir?
Kâbe Bilgi
Sa'y Yapmak
Hac Kimlere Farzdır?
Mekkeye Geliş
Müzdelife'de Vakfe
Haccın Çeşitleri
Haccın Yapılışı
Şeytan Taşlama
Umre
Medine'yi Ziyaret
Kurban Kesme
Hac ve Davranışlar
Resim Galerisi
Uydudan Hac Bölgesi
Tıraş Olma
İhrama Girmek
Kurban Nedir ?
Benzer-Farklı Yönler
Arafatta Vakfe
Kimler Keser ?
Sorular
Kâbeyi Tavaf
Davranışlara Etkisi Fıkra ( Topal Karınca )
Karikatürler
Hac sunusu
Hac ile ilgili çalışma sayfaları

Ezan (oyun)

Ezan konusunun pekişmesi için ve de ders sonunda eğlenceli bir oyun oynamak için aşağıdaki eğitici oyunda faydalabilirsiniz:
Öğrenciler iki gruba ayrılır. Her grup sıra halinde dizilir. (Kartlar masaya konur.) Önce birinci grup, sonra da ikinci grup kartlardaki cümleleri ezandaki sıraya göre dizer. Önce bitiren grup kazanır. Yalnız gelirken normal şekilde değil de kurbağa yürüyüşüyle gelinecek. (Çocuklar ellerini yere koyarlar.Dizler bükülür. Çocuklar kurbağa gibi elleri ve ayakları üzerinde serbest olarak sıçramaya çalışır. Öğretmen gerekirse kurbağa şıçrayışını çocuklara göstermelidir. Oyuna eğlence katmak için oyun süresince hareketli bir müzik açılır.) Kaybeden grubun cezası, tek ayak üstünde ezan okumak olabilir.
Öğrencileri ilk defasında ezan lafızlarını sıraya dizdirerek, bir sonraki aşamada ise bir gruba sabah ezanını, diğer gruba kameti sıraya dizdirerek oynatabilirsiniz. (Sadece sabah ezanında söylenen lafızlar mavi, kamette söylenen lafızlar kırmızı kartona yapıştırıldı.)

Not: Kartları hazırlamak için; ezan lafızlarını tekrarları da dahil yazıcıdan yazdırın. Herbirini fon kartonundan kestiğiniz kartlara yapıştırın. Hemen deforme olmamaları için de üzerlerine şeffaf koli bandı yapıştırabilirsiniz. Bir nevi pvc vazifsi görüyor.

Ezan (ders işleniş örneği)

Ezan konusu için bir ders işlenişi örneği... Derse giriş ve dikkat çekme bölümünde öğrencilere içlerinde değişik yerler için hazırlanmış davetiyeler bulunan zarflar dağıtın. Davetiyeler iftara, düğüne, tiyatroya, açılışa vs. dair olabilir. Daha sonra soru cevap tekniği ile devam edin.

Sorular:
1. Günlük hayatımızda nerelere davet ediliyoruz? (Düğün nişan, sohbet, iftar, çeşitli toplantılar, törenler vs. )
2. Bizi davet edenler bizi ne ile davet ederler, nasıl haber verirler? (Davetiye gönderirler, telefon ederler, e mail gönderirler J vs.)
3. Bir yere davet edildiğimiz zaman ne hissederiz? (Seviniriz, mutlu oluruz.)
4. Mesela okul müdürü bizi davet etse ya da cumhurbaşkanı 23 Nisan’da köşküne davet etse, daha çok seviniriz değil mi? Kim böyle bir davete sevinmez ki. Çünkü çok önemli biri bizi davet ediyor. Acaba davet edenler, neden bizi davet etmiş olabilirler? (O gün bizi orada görmek istedikleri için)
5. Neden bizi orada görmek istiyorlar acaba? (Çünkü bizi seviyorlar, bize değer veriyorlar, bizimle bir şeyler paylaşmak istiyorlar, mutluluklarına ortak olmamızı istiyorlar vs.)
6. Oraya başkaları da davet edilmiş midir? (Evet)
7. Davete gidince biz de diğer davet edilenlerle konuşur, sohbet ederiz, değil mi? Peki biz davet edildiğimiz yere giderken nasıl giyiniriz? (Güzel giyinmeye özen gösteririz.)
8. Neden güzel giyiniriz? (Çünkü o kişi bize değer veriyor, bizi önemsiyorsa biz de onun bu güzel davranışına karşılık onu önemsediğimizi, onu sevdiğimizi göstermek isteriz. Bazen giderken meyve, pasta, tatlı vs. götürürüz.)
9. Diyelim ki biz birilerini akşam saat 7’de yemeğe davet ettik, annemiz çeşit çeşit yemekler hazırladı, evimizi temizledik. En güzel kıyafetlerimizi giydik. Bekliyoruz, bekliyoruz ama misafirlerimiz gelmiyor. Ne hissederiz? (Üzülürüz)
10. Geldiler ama çoook geç geldiler bu defa ne hissederiz? (Heyecanımız kaçar, yemekler soğur, birlikte geçireceğimiz vakit azalır, başka planlarımız varsa onları etkiler.)
11. Demek ki davet edildiğimiz yere saatinde gitmeye özen göstermeliyiz. Peki çocuklar davet edildiğimiz yerleri sayarken düğün, nişan, iftar vs. demiştik bütün bu davetlerin dışında günde beş defa aldığımız bir davet var. Ne olabilir bu davet? Bu davetin adını söylemek isteyen var mı? (Namaz)
12. Çok güzel, peki bu davete yani namaza nasıl davet ediliyoruz? Namaz vaktinin geldiğini nasıl anlıyoruz? (Ezan ile)

Derse Geçiş
(Çocuklar gelinmek istenen noktaya hazırlandıktan sonra vcd/bilgisayardan ezan dinletilir ve konuya giriş yapılır.)
Bu dinlediğimiz nedir? (Ezan) Evet, çocuklar Rabbimiz bizi huzuruna davet ediyorsa, hem de günde beş defa davet ediyorsa bizi çok seviyor, bize çok değer veriyor demektir. Bizi huzurunda görmek istiyor, ne güzel değil mi? Okul müdürünün, cumhurbaşkanının davetine sevindiğimizden kat kat fazla Rabbimizin davetine sevinmeliyiz. Davette diğer davet edilenlerle kaynaştığımız gibi, ezan sayesinde de diğer camiye gelenlerle kaynaşırız, tanışırız. Nasıl ki biz birilerini davet ettiğimizde gelmedikleri zaman, geç geldikleri üzülüyor, geldikleri zaman seviniyorsak Rabbimizin bu davetine karşılık vermeli, davet edildiğimiz yere, namaza koşa koşa gitmeliyiz. Geç kalmamaya dikkat etmeli, namazlarımızı geciktirmeden kılmalıyız. Davete giderken güzel elbiselerimizi giydiğimiz gibi namaz kılarken de güzel kıyafetlerimizi giymeliyiz.
Bundan sonra öğrencilerin seviyesine göre sırasıyla;
- Ezanın talim şeklinde okunması ve anlamının açıklanması,
- Müezzin, şerefe, minare kavramlarını açıklanması,
- Ezanın belirlendiği olay,
- Sabah ezanındaki farkın ve anlamını açıklanması,
- Kametin tanımı ve kametteki farkın ve anlamını açıklanması,
- Ezan okunurken nasıl davranmalıyız?
- Peygamberimiz ezanı dinlerken ne yapardı?
- Ezan duasının ve anlamını okunması
konularını anlatabilirsiniz.
Şu değerlendirme sorularıyla da dersi sonlandırabilirsiniz:
- Ezan ne için okunur?
- Sabah ezanındaki fark nedir?
- Kamet nedir? Kametteki fark nedir?
- Ezanı duyunca nasıl davranmalıyız?
- Müezzin, şerefe nedir?
- Sadece ezan okununca mı namaz kılınır?