25 Aralık 2009 Cuma

Ayşe Ne Yapmalı? (Cömertlik - Grup tartışması)

Şofben tüpünün parlaması sonucunda, Ayşe’nin sınıf arkadaşı Halide’nin elleri ve yüzü yanmıştı. Halide’nin ameliyatı için okulda para toplanıyordu. Eğer hemen eline ve yüzüne müdahale edilmezse yanık izleri kalabilirmiş. Ayşe yedi aydır bilgisayar almak için para biriktiriyordu. Doğrusu ne yapacağını bilemiyordu. “Nasıl olsa birileri yardım eder.” diye düşündü. Çünkü bilgisayar alması onun için çok önemliydi. Aklı karmakarışıktı.

Siz olsaydınız böyle bir durumda ne yapardınız? Hikâyenin devamını yazınız.

Kaynak: Diyanet'in Dinimi Öğreniyorum kitabı

16 Aralık 2009 Çarşamba

Elifba: Bulmacalarla Kur'an Öğrenmeye Yolculuk

Şimdiye kadar gördüğünüz elifba kitaplarına hiç benzemeyen bir Kur'an öğrenme seti. Büşra Tuğtağ (Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi) tarafından hazırlanmış ve Zaras Yayınları'ndan çıkmış. Sadece çocuklar değil Kur'an öğrenememiş yetişkinler de bu set ile Kur'an okumayı daha kolay öğrenebilecek. Kitabın fiyatı 11 TL ve vurgulanması gereken bir nokta da kitabın gelirinin tamamıyla Filistinli kardeşlerimize gidecek olması.


Bulmacalarla Kur’an Öğrenmeye Yolculuk-1
Birinci kitap bildiğiniz cüz kitabı, içinde 19 konu ve 2 test var. Harfler, mahreç benzerliğine göre ayrılarak grup grup öğretilmiş. Cüzün ortasına ve sonuna değerlendirme biçiminde test konulmuş. 7 yaş ve üzeri için hazırlanmış.

Bulmacalarla Kur’an Öğrenmeye Yolculuk-2
İkinci kitap bir bulmaca kitabı ve alanında Türkiye’deki ilk çalışma. İngilizce öğretiminde kullanılan workbook tarzında hazırlanan kitap, birinci kitaptaki konu sırasına göre bulmacalar ve alıştırmalardan oluşuyor. Böylece birinci kitapta öğretilen konu, bulmaca kitabındaki alıştırmalarla pekiştiriliyor. Çocuklar bu kitap sayesinde hem Kur'an öğrenecek hem de eğlenecekler.
Birinci kitaptan örnek sayfa (Tenvin konusu):

İkinci kitaptan örnek sayfa (Şedde konusu):

Günümüzde çocuklar bilgisayar hattıyla Kur'an okumaya alışıyor ve ellerine Hafız Osman hattı bir Kur'an verildiğinde Çince bir metinle karşılaşmış gibi kalakalıyor maalesef. Kitap hazırlanırken bu noktaya da dikkat edilmiş.

Kitaptan edinmek isteyenler için iletişim:
busratugtag@yahoo.com
evokulum@gmail.com

Hikâye: Fırtına Çıktığında Uyuyabilirim (Sorumluluk)

Yıllar önce bir çiftçi, fırtınası bol olan bir tepede bir çiftlik satın almıştı. Yerleştikten sonra ilk işi bir yardımcı aramak oldu. Ama ne yakındaki köylerden ne de uzaktakilerden kimse onun çiftliğinde çalışmak istemiyordu. Müracaatçıların hepsi çiftliğin yerini görünce çalışmaktan vaz geçiyor, "Burası fırtınalıdır, siz de vazgeçseniz iyi olur" diyorlardı.

Nihayet çelimsiz, orta yaşı geçkince bir adam işi kabul etti. Adamın haline bakıp 'Çiftlik işlerinden anlar mısın?' diye sormadan edemedi çiftlik sahibi. 'Sayılır' dedi adam, 'Fırtına çıktığında uyuyabilirim'. Bu ilgisiz sözü biraz düşündü, sonra boşverip çaresiz adamı işe aldı. Haftalar geçtikçe adamın çiftlik işlerini düzenli olarak yürüttüğünü de görünce içi rahatladı. Ta ki o fırtınaya kadar:

Gece yarısı, fırtınanın o müthiş uğultusuyla uyandı. Öyle ki, bina çatırdıyordu. Yatağından fırladı, adamın odasına koştu: 'Kalk, kalk! Fırtına çıktı. Her şeyi uçurmadan yapabileceklerimizi yapalım.' Adam yatağından bile doğrulmadan mırıldandı: 'Boş verin efendim, gidin yatın. İşe girerken ben size fırtına çıktığında uyuyabilirim demiştim ya.' Çiftçi adamın rahatlığına çıldırmıştı. Ertesi sabah ilk işi onu kovmak olacaktı, ama şimdi fırtınaya bir çare bulmak gerekiyordu.

Dışarı çıktı, saman balyalarına koştu: Saman balyaları birleştirilmiş, üzeri muşamba ile örtülmüş, sıkıca bağlanmıştı. Ahıra koştu. İneklerin tamamı bahçeden ahıra sokulmuş, ahırın kapısı desteklenmişti. Tekrar evine yöneldi; evin kepenklerinin tamamı kapatılmıştı. Çiftçi rahatlamış bir halde odasına döndü, yatağına yattı. Fırtına uğuldamaya devam ediyordu. Gülümsedi ve gözlerini kapatırken mırıldandı:
'Fırtına çıktığında uyuyabilirim'

14 Aralık 2009 Pazartesi

Şarkı: Arap Alfabesi

Latin Alfabesi'nin harflerini ezberletmek için söylenen bir şarkı vardır bilirsiniz. Bu da o şarkının Arapça versiyonu ve oldukça güzel.
Şarkıyı dinlerken son bölümdeki harflerin sıralamasına dikkat edin. Bizim yıllardır
".......nun, vav, he, lamelif, ye" diye bildiğimiz sıralama
".......nun, he, vav, ye" şeklinde söyleniyor.
Bu şarkı ilk kez ilahiyatçı bir arkadaşımdan duyduğum bu ayrıntıyı doğruluyor. Bizler Arap Alfabesi'ndeki harflerin sayısını Türk Alfabesi'ndeki harf sayısına uydurmak için lam ve elifi birleştirip lamelifi ayrı bir harfmiş gibi Arap Alfabesi'ne eklemekle kalmamışız, bir de harflerin sıralamasını değiştirmişiz. Bunu ilk kim ve neden yapmış çok merak ediyorum.

1 Aralık 2009 Salı

Haftalık Takvim


Montessori Eğitimi grubu yazarlarından pratikanne'nin hem Montessori blogunda hem de kendi sitesinde yayınladığı bir yazıdan esinlenerek için hazırladığım bir takvim. Bu takvim çocukların;
  • takvim çeşitlerini ve bu takvimlere ait ayların isimlerini,
  • mîlâdî takvimde mevsimleri,
  • dînî ve millî bayramları ve diğer özel günleri (doğum günü, yeni yıl vs.),
  • ayların günlerini ifade derken sayıların kullanıldığını,
  • bir haftanın 7 gün olduğunu ve bu günlerin isimlerini,
  • dün, bugün, yarın kavramlarını,
  • hava durumunu gözlemleyip isimlendirmeyi
öğrenmelerine yardımcı oluyor. Bu takvim için,
  • mîlâdî ve hicrî aylara ait kartları,
  • özel gün ve geceler için kartlar,
  • ayın günleri için sayı kartlarını,
  • haftanın günleri için gün isimleri kartlarını,
  • dün, bugün, yarın kartlarını,
  • hava durumu kartlarını
hazırladım ve lamine ettirdim.
Özel gün kartlarından örnekler,


hava durumu kartları;


Montessori blogunda yayınladığım iki yazımdan ilkini bu linkten, diğerini bu linkten okuyabilirsiniz.

24 Kasım 2009 Salı

Faaliyet: Ef'al-i Mükellefin



Malzemeler:
5 farklı renkte fon kartonu, makas, yapıştırıcı, süslemek için pullar, su bardağı, 30 cm kadar ip.

Yapılışı:
Su bardağı ile fon kartonlarına daire şekli çizilir ve kesilir. Dairelerin her birine aşağıdaki dörtlükler yazılır. Daha sonra bu daire şeklindeki parçalar ortadan ikiye katlanır ve arka yüzlerinden birbirlerine sırayla yapıştırılır. En sona kalan parçalar yapıştırılmadan önce ortaya bir miktar ip yapıştırılır ve kapatılır. Son olarak da istenen şekilde süslenir.
Öğrenciler bir taraftan yeni şeyler öğrenecek, bir taraftan zevkli bir el işi faaliyeti ile meşgul olacak ve kendi yaptıkları bu süs ile odalarını süsleyecekler.
Farz
Gece gündüz hep döner arz,
Kâinat çok güzel bir tarz,
Kesin delil ile belli
Hakk'ın emri bizlere farz
Sünnet
Düşün düşün, ibadet et
Nasip olsun bize cennet
Peygamberin işlediği
Müslümana oldu sünnet
Mübah
Serbest demiş Rasulullah
Ne sevap var ne de günah
Ye, iç, otur, kalk, gez, uyu
Helâl, haram değil, mübah
Haram
Gocunacak yok bir yaram
Az da olsa helâl param
Hakk'ın yasakladıkları
Bütün işler bize haram
Mekruh
Tufandan hiç korkar mı Nuh?
Çünkü taşır temiz bir ruh
Peygamberin sevmediği
Elbet olur bize mekruh
(Fikri Özbakan'ın Ef'al-i Mükellefin adlı şiirinden alıntıdır)


Bu etkinliği yapmak isterseniz bu belgeyi indirebilirsiniz.

Oyun: Ef'al-i Mükellefin


Ef'al-i mükellefin ile ilgili örnekler
beş vakit namaz kılmak (farz)
adam öldürmek (haram)
dişleri fırçalamak (sünnet)
yemek yemek (mübah)
namazları geciktirerek kılmak (mekruh)
gibi maddeler halinde ve farklı renkte iki dosya kağıdına yazılır. (Parantez içlerindeki farz, haram vs yazılmayacak tabi:) ) Maddeler tek tek kesilir. Öğrenciler iki gruba ayrılır. Her gruba bir renk verilir. Beş tane kâsenin üzerine hükümlerin adları (farz, haram, mekruh, mübah, sünnet) yazılır. Gruplar kendi içlerinde ortaklaşa karar vererek kendi maddelerini ilgili olduğunu düşündükleri kâselere atarlar. Sonra sonuçlar topluca kontrol edilir.

Not: Her grup için her hükümle ilgili örneklerin aynı sayılarda olmasına dikkat edilir. İleri yaşlar için, müstehab, müfsid gibi diğer hükümler de eklenebilir. Bu oyunu öğrencilerinize oynatmak isterseniz bu belgeyi indirebilirsiniz. 

21 Ekim 2009 Çarşamba

Oyun Hamuruyla Kur'an Harfleri


Okul öncesi çağındaki çocuklara Kur'an harflerini öğretirken hem siz hem de çocuğunuz eğlenecek, harfleri kolayca öğrendiğini göreceksiniz. Oyun hamuruyla harfleri öğretirken bizim yaptıklarımız belki size de fikir verebilir:

Harfleri öğretirken;

Kardeş harfler için bir şekil hazırlamanız yeterli. Noktaları önce siz yerleştirerek, sonra çocuğunuzun yerleştirmesini isteyerek oynayabilirsiniz. Bu sırada "Bu harf hangisi?", "Peki buraya nokta koyunca hangi harf oldu?", "Bu harfin kardeşi neydi?", "Bu harfin cim olması için noktayı nereye koymalıyız?" gibi sorular sorabilirsiniz.
Yeni bir harf yapmaksızın Fe harfini biraz daha tombullaştırıp üzerine bir nokta daha ekleyerek Kaf harfini yapabilirsiniz.
He harfinin iki şeklini de öğretmek için yuvarlak olan He harfinin ortasına bir çizgi koyabilirsiniz.

Lamelifi gösterirken Elif harfini boynu bükük bir Lam harfinin üzerine koyabilirsiniz.
Harflerin birleşimini öğretirken;




Kuyruklu harflerin kuyruklarını keserek kelime içinde harflerin bazen bu şekillere girdiklerini,

Yukarıdaki harflerin bazen kelime içinde noktalarının bir çıkıntının (dişin) üzerine veya altına yazılmasıyla gösterildiğini vurgulayabilirsiniz.
Harekeleri öğretirken;

Harekeleri farklı renklerde hazırlayabilirsiniz.

7 Ekim 2009 Çarşamba

Harfleri tanıma ve kelimeyi harflerine ayırma oyunu



Kur'an öğrenirken en zorlanılan bölümlerden biri harflerin başta, ortadaki ve sondaki hallerini ayırt edebilmek. Bunu kolaylaştırmak için yukarıdaki gibi harflerin ana bölümlerini vurgulayan kartlar hazırlayabilirsiniz.Yine bunu pekiştirmek için aşağıdaki gibi harf ve kelime kartları hazırlayabilirsiniz. Çok sayıda kelime kartı hazırlanır ve öğrenciden bu kelimedeki harfleri sırasıyla bulması istenir. Harfleri sorma işlemini kolaylaştırmak için de kelimedeki harfleri renklendirebilirsiniz. Hem büyük yaşlar için hem de okul öncesi için bireysel oyun veya grup oyunu şeklinde oynanabilir.
Malzemeler:
  • 60 tane kelime kartı (Her harfin başta, ortada ve sondaki şekli en az bir kere mevcut ve 12 tanesi yıldızlı yani daha zor sayılabilecek kelimeler)
  • Harf kartları
Malzemelerin hepsi lamine edilmiş olursa daha dayanıklı olur.


Oynanışı:
Oyun istenirse bireysel olarak istenirse grup halinde oynatılabilir. Öğrenci bir kelime seçer ve o kelimenin harflerini ayırmaya çalışır.
Harfleri öğretirken kolaylık olması için harfler renklendirilmiştir. Öğretici "Mavi renki harf neydi? Kırmızı renkli harf neydi?" diye sorarak öğrencinin harfi bulmasına yardımcı olabilir.
Çözümlenmesi daha zor kelimelerden oluşan yıldızlı kelime kartları.
Bu kartlar ekstra puan veya "yıldızlı aferin" kazandırabilir :)


Mesela biz okul öncesi çağındaki oğlumla şöyle oynadık: Bildiği kelimeler onun oldu, bilemedikleri benim. Bildikleri 10'a ulaşınca bir şekeri hak etti :)
Not: Bu oyunu buradan bilgisayarınıza indirebilirsiniz. Harflerin ana bölümleri kartlarını da buradan indirebilirsiniz.

23 Ağustos 2009 Pazar

Bebelere tesbih :)


Okul öncesi için güzel bir tesbih. Makarnaları rengarenk boyayın ve ipe dizin. İşte bu kadar. Çocuğun tesbih lafızlarını öğrenmesini kolaylaştırmak için belki 11'erli gruplara ayırabilirsiniz. Yani bu kadar renkli değil de 33'lü bu tesbihin 11 tanesini bir renge, diğer 11'ini başka bir renge, diğer 11'ini de başka bir renge boyarsanız; çocuğunuz renk değiştikçe tesbih lafzını değiştirecek, Sübhanallah, Elhamdülillah ve Allahu Ekber lafızlarını daha kolay öğrenecektir. Ben makarnaları evdeki kumaş boyalarıyla boyadım. İyice kuruyunca ipe dizdim. Aslında boyamaya beraber başlamıştık ama 3,5 yaşındaki oğlum sıkılınca ben bitirmek zorunda kaldım. Şimdilik Sübhanallah yerine sanırım Sübhaneke duasıyla karıştırdığı için Sübhanekallah diyor ama zamanla öğrenecek inş. :)

28 Mart 2009 Cumartesi

İnciden taç yapımı


Kur'an-ı Kerim okumaya başlama merasimi gibi özel günlerde kız çocuklar için hazırlanabilecek şirin bir hediye. Onların mutlu etmek için biraz vakit ayırmaya değmez mi?

Malzemeler:

Yapılış aşamaları:
Belli uzunlukta kestiğiniz kalın tel parçasına 39 tane iri boncuk dizerek başlıyoruz. (Daha küçük çocuklar için 3'ün katı olacak şekilde sayı azaltılabilir.) Boncukları üçlü gruplar halinde ayırıp gümüş rengi olan boncukları da bir üst sıraya ince tel üzerine ikişer tane diziyoruz. Diğer sıraya da ince boncuklardan altışar tane dizerek bitiriyoruz. Her defasında bir bölüm eksilterek üçgen şeklini veriyoruz. En son da kenarlarına başa bağlanabilmesi için simli kurdela bağlıyoruz.

Hazırladığınız hediyeyi, yine kendi hazırladığınız böyle süslü bir kutuda verebilirsiniz. Mukavvadan hazırlanan kutunun dış yüzeyleri fon kartonuyla kaplanarak hazırlandı. Daha farklı kutular hazırlamak mümkün.

11 Mart 2009 Çarşamba

Mevlid Kandili kartı

Mevlid kandili için hazırladığımız kartımız. İçinde de bir sayfada "12 Rebiulevvel (20 Nisan) 571'de bir güneş doğdu"; güneşin içinde Muhammed (sav) yazısı; diğer sayfada da şairini maalesef bilmediğim şu güzel şiir var:

NE ÇOK ÖZLEDİM SENİ

Ne çok özledim seni,

Bilsen ya Rasulallah

Beni de kollarına

Alsan ya Rasulallah

Sensiz dönüyor başım,

Senle diner gözyaşım,

Oyunda arkadaşım

Olsan ya Rasulallah

Çiçek çiçek dalınla,

Mis kokulu gülünle,

Rüyamdaki halinle,

Gelsen ya Rasulallah...


Kartımızın dışındaki güllerin yapılışı:

Önce fon kartonundan kalem boyunda ve 10-12 cm genişliğinde kestiğimiz parçayı kalemle sıkı sıkı sarıyoruz.

Sonra bütün güllerin yüksekliklerinin aynı olması için ruloya cetvelle birer cm'lik çizgiler çizerek ruloyu o çizgilerden kesiyoruz.

En son da ruloyu keserken düzleşen parçaları açarak tekrar daha sıkı sarıyoruz. Parçaları yuvarlak şekilde bırakıyoruz. Yapraklar için ise yeşil fon kartonundan rulolar hazırlıyoruz. Yaprakları en son sardıktan sonra yuvarlak şekilde değil de yaprağa benzemesi için biraz sıkarak elips şeklinde bırakıyoruz. Yaprakları ve gülleri kalp şeklinin üzerine kuvvetli bir yapıştırıcıyla yapıştırıyoruz.

Not: Kart için kaynak: Timaş Yayınları'ndan çıkan 365 Cıvıl Cıvıl Etkinlik kitabı.

Tecvid: Kalkale

Kalkale konusunu anlatırken hafıza tekniklerinden esinlenilerek hazırladığım bu hikâyeyi kullanabilirsiniz.