27 Aralık 2011 Salı

Üç Küçük Yavru Kedi/ Çılgın Hırsız (Three Sleepy Kittens/Despicable Me)

Geçenlerde oturmuş ailece Despicable Me (Çılgın Hırsız) adlı çizgi filmi seyrediyorduk. Bir bölümde çizgi filmin kahramanı Gru evlat edindiği kızlara kitap okuyordu. Seyrederken gayr-ı ihtiyari "Aaaa çok güzelmiş, kızıma bundan hazırlayabilirim" dedim. Bunu duyan kızım hemen "Annecim bana bundan mı yapıcaksın?" deyince kitabı yapmak kaçınılmaz oldu. İnternette kitabı araştırınca kitabın (Three Sleepy Kittens) filmdeki şekliyle olmasa da satışta olduğunu gördüm. Türkiye'de olmadığı için almaya cesaret edemedim. Başka bir sitede de bu kitabın çizimlerini buldum ve o resimleri kitabımda kullandım. Bulduğum çizimler orjinal kitaptaki gibi değil elbette ama işimizi gördü. Yoksa ben çizmek zorunda kalacaktım. 
İşte kitabımız :)

Kitabımız, kuklalı bir kitap. Kitabı okurken üç parmakla arkadaki kuklalar hareket ettiriliyor. Kuklaları da mutfakta kullanılan temizlik bezleriyle hazırladım. (Hani şu BİM'de üçü bir milyona satılan bezlerden). Kuklalar biraz büyük olmuş sanki, biraz daha küçük hazırlanabilir. Orijinal resimlerde kedilerin biri maviydi ben sarı yaptım çünkü mavi kumaşım yoktu :) Hikâyesini de kendimce Türkçe'ye çevirdim. Oğlum da itiraz edecek bir şey buldu yine. "Küçük demene gerek yoktu ki anne, Üç Yavru Kedi desen yeterdi. Yavru kediler zaten küçük olur. " Haklı aslında :)




 Burada fazladan bir tarak hazırladım ve hamur yapıştırıcıyla kitabın üzerindeki tarağın üzerine yapıştırdım. Bu sayfada tarağı alıp tek tek kedilerin tüylerini tarıyoruz.



Bu sayfada da kedilere teker teker süt içiriyoruz. Yine indirdiğim resimlerde bu süt kâsesi yoktu onu da ben ekledim. Kediler süt içerken çok şirin görünüyor. Kızım bu bölümü çok seviyor.


İsterseniz bu ninniyi melodili okuyabilirsiniz :) 
(Küçücükken başucumda bana ninni söylerdin... şarkısı biraz uydu sanki)



Kitabın arkası da böyle... Sudan etkilenmesin diye koli bandı yapıştırıyorum. Bu sefer pek düzgün yapıştıramamışım :)

İşte filmin o bölümü.


Kitabın satıştaki hali. Filmdekiyle birebir aynı değil.
Kitapta kullandığım resimleri ben buradan indirdim.

Benim hazırladığım kitaptan hazırlamak isterseniz o da burada.

Hikâyesi (orijinal)

Three Sleepy Kittens
Three little kittens loved to play
They had fun in the sun all day

Then their mother came out and said
"Time for kittens to go to bed"

Then her kittens started to bawl
"Mommy, we're not tired at all"

Then their mother said with a purr
"Fine but at least brush your fur"

The kittens, with fur all brushed, said
"We can't sleep, we feel to rushed"

Then their mother replied with a voice like silk
"Fine, but at least drink your milk"

Three kittens, with milk all gone
Rubbed their eyes and started to yawn

"We can't sleep, we can't even try"
So then their mother sang a lullaby

"Good night kittens, close your eyes
Go in peace until you rise


Though while you're asleep, we are apart
Your mommy loves you with all her heart..."

Bizim kitaptaki :)
Üç Küçük Yavru Kedi
Üç küçük yavru kedi oynamayı çok severmiş
Gün boyunca üç kardeş güneşin altında eğlenmiş

Sonra yanlarına gelmiş ve demiş ki anneleri
"Hadi bakalım yavrularım, uyku zamanı geldi"

Ağlamaya başlamış üç küçük yavru kedi
"Ama anneciğim, daha uykumuz gelmedi"

Anneleri cevap vermiş mır mır mırlayarak
"Tüylerinizi tarayın bari, işte size tarak"

Yavru kediler  tüylerini güzelce taramışlar
"Uyuyacağız anneciğim, aceleye ne gerek var?"

İpek gibi sesiyle demiş ki anneleri
"Tamam, tamam, sütünüzü için hadi"

Üç küçük yavru kedi bitirince sütlerini
Başlamışlar esnemeye, ovuşturmuşlar gözlerini

"Nasıl uyuyalım anne, uykumuz gelmedi hâlâ"
Bir ninni söylemiş anneleri küçük yavrularına

"İyi geceler yavrularım, kapatın gözlerinizi
Güzel rüyalar görün, huzur sarsın hepinizi


Uyuduğunuz zaman ayrı olsak bile
Anneniz sizi çok seviyor, hem de bütün kalbiyle..."

(Şunu da söylemeden geçemeyeceğim. Filmin Türkçe dublajlı halindeki kitap çevirisi benimki kadar güzel olmamış :) Düz hikâye gibi çevirmişler. )

Okul Öncesi İçin İsim Şehir Oyunu

Oğlum da okul öncesi dönemde okumayı öğrenenlerden. Sevinsek mi üzülsek mi bilemiyoruz. Birinci sınıfta sıkılacağını vs. söyleyenler var. Bir şekilde atlatır inşaAllah. En azından ilk defa bizim başımıza gelmiyor bu :) Ben öğrenmesin diye baya uğraştım. Harfleri sorduğunda, söylemiyordum vs.  ama bilgisayar kullanması ve Kur'an okumayı öğrenmesi Türkçe'yi öğrenmesini de kolaylaştırıyor galiba. 
Bu ara kendi kendine "Hadi anne D harfi ile başlayan kelimeler bulmaca oynayalım" diyordu ve sırayla o harften kelimeler türetiyorduk. Ben de bunu bizim "isim şehir" oyununa çevirdim. Önce isim, yer vs. kartlarından birini, sonra bir harf seçiyoruz ve o harfle başlayan isim vs. buluyoruz. Ya da bazen  bütün kategorilerden o harfle başlayan kelime buluyoruz. 
Aslında bu oyunu oynamak için illa da materyal hazırlamaya gerek yok. (Ki başta biz de materyalsiz oynuyorduk. Ama bu kartları bir kutu içinde kendisine hediye ettiğimde oğlum çok memnun oldu tabi.) Çocuk harfleri tanımıyorsa bile belirli bir sesle başlayan kelime türetebilir.
En zorlandığı alanlar "ünlü" ve "yer". Bu oyun vesilesiyle bu alanlarda bilgi edinmiş olacak. "Artist" yerine ben "ünlü "yazdım. Bir yazar, bir çizgi film kahramanı, bir mucit, bir peygamber vs. söyleyebiliyoruz. "Yer" de geniş kapsamlı olsun diye "şehir" yazmadım. Mesela geçen gün "o" harfi çıkınca "yer" olarak "orman" dedi biz de geçerli saydık :) "Eşya" yerine de yine daha geniş kapsamlı olsun diye "nesne" yazdım. Oyun oynarken başka kategoriler de ekleyebilirmişiz diye düşündüm. Oğlum "Meslek" kategorisini önerdi meselâ...

 Harf kartlarımızı ben kapaklı yaptım. Kapaksız da yapılabilir.

Okulda artık el yazısı kullanıldığı için alışsın diye el yazısı fontunu tercih ettim. Bu fontu buradan indirebilirsiniz.
Oyunu hazırlamak isterseniz o da burada

17 Aralık 2011 Cumartesi

Gözlem Defteri

TRT Çocuk'ta yayınlanan "Sid ile Bilim" ve "Şapkadaki Kedi"gerçekten izlenmeye değer iki çizgi film. Oğlumla oturup ben de seyrediyorum. Fakat sürekli aynı bölümleri yayınlamaya başladılar maalesef. Keşke bizim ülkemizde de anaokulları  - aslında bütün okullar- "Sid ile Bilim"deki gibi olsa, öğretmenler dersi bu şekilde anlatsalar, çocukların birer gözlem defteri olsa. Tabi öğretmene ismiyle hitap etmekten bahsetmiyorum :)  Anlatacağı konuyla ilgili ciddi bir ön hazırlık yaparak, öğrencinin merak duygusunu, problem çözme yeteneğini geliştiren ve soru sorduğunda müfredatı bitirme kaygısıyla"bugün konumuz bu değil, bunun konumuzla ilgisi yok" diye geçiştirmek yerine onun zihnindeki meseleyi kısa da olsa açıklayarak. Gerçi ülkemizdeki öğretmenlerin kısıtlı imkânları da ayrı bir bahis... Neyse gelelim esas mevzuya :)
Renk çemberiyle ilgili bu gönderide oğlumun gözlem defterinden bahsetmiştim.  Yazın Sid ile Bilim'i izlerken oradaki öğrencilerin defteri gibi bir gözlem defteri de biz oluşturmaya karar verdik.  Çok sık kullanamıyoruz ama deneye benzer bir şey yaptığımızda deftere aktarıyoruz. Bazen resimlerde ve pratik olarak nasıl aktarabileceği konusunda fikir veriyorum, yazıları yazıyorum. Bizim gözlem defterimizden bazı sayfalar...

Aşağıdaki resimler "Duyu Organları" deneyimizden.
Her bir duyu organımızla bir inceleme yaptık, resimlendirdik ve onun aktardığı haliyle sonucu ben not ettim.





Bu da renk değiştiren arabasıyla yaptığımız deney. Sıcak su, oda sıcaklığındaki su ve buzlu su içinde aldığı renkleri resimlendirdi.

Bu da "Termometre Deneyi"... Oda sıcaklığındaki termometremizi önce buzdolabına koyduk biraz bekledik. daha sonra kaloriferin üzerine koyduk biraz bekledik. Sonuçları not ettik ve deftere aktardık. (Hatırladığım kadarıyla oğlum bana sihirbazlar hakkında soru sormuştu. Ben de sihirbaz olduğunu söyleyen kişilerin,  insanların çoğunluğunun bilmediği bilgileri kullanarak gerçeği farklı gösterdiklerini, bunların aslında sihir değil, illüzyon olduğunu vs. açıklarken Hz. Musa ve sihirbazlar kıssasını örnek vermiştim. Sihirbazların sopalarını içindeki cıva sayesinde açıklamaya çalışırken hareket ediyormuş gibi gösterdiklerini vs. anlatırken konu cıvaya geldi ve bu deneyi yapmıştık. Nerden nereye... :) )

Aşağıdaki deneyi de okulda yapmışlar. Eve gelip bana anlatınca ben de gözlem defterine kaydetmesini söylemiştim. Yağlı eli kağıt havlunun değil sabunun daha iyi temizlediğini anlatıyor. 

Renk Çemberi

Oğlumla renk çemberi oluşturuyorduk. Renkler birbirine iyice karışmadığından ara renklerde pastel boyalar istediğimiz sonucu vermedi.  Parmak boyamız da yoktu. Biz de aşağıdaki deneyi yaptık :)

 6 adet kâseyi sofraya koyduk.

 Aralarda birer tane boş bırakarak kâselerin üç tanesine birer kaşık yoğurt koyduk. (Bu arada bu gönderide - "gönderi" kelimesine alışamadım ama çoğu blog yazarının kullandığı "post"  kelimesine kıyasla Türkçe en azından -hazır yoğurt kullandığımı söylemiştim ya üç haftadır yoğurdumuzu kendim yapıyorum. Bakalım bu sevda ne kadar sürecek :) )

 Sonra içinde yoğurt olan kâselerin birine kırmızı, birine sarı, birine de mavi gıda boyası koyduk, karıştırdık. (Gıda boyaları pasta yapımında kullandığım için evde vardı.)

 Aralarda kalan boş kâselere yanlarındaki kâselerden bir miktar renkli yoğurt koyduk.  İyice karıştırdık.

İşte sonuç... 

Daha sonra bu deneyi oğlum gözlem defterine aktardı.
En üstte iki renk bir araya geldiğinde sonucun ne olduğunun (bu fikir bana aitti), ortadaki en başta oluşturduğumuz renk çemberinin, en alttaki de yoğurtlarla yaptığımız deneyin çizimi.

15 Aralık 2011 Perşembe

Nesne Sıralama / Dizi Oluşturma

Kızım (yaklaşık 2,5 yaşında) mutfakta mandalları yere dökmüş, mutlu mutlu robot yapıyordu."Anne bak yobot yapıyoyum" Parmağını mandala sıkıştırıp ağlamaya başlayınca teselli etmek için yanına gittim. Sonra da aklıma böyle bir oyun geldi. Üst sıradakileri ben yaptım. Kızım da üsttekilere bakarak alt sıradakileri yaptı. Nesne sıralama, dizi oluşturma faaliyetlerine benzedi biraz. Basit bir matematik çalışması aslında. Siz de denemek istersiniz belki :)

Aslında evdeki eşyalarla çocuğumuzun gelişimine yardımcı o kadar çok oyun üretebiliriz ki... Çoğu anne eminim böyle şeyler yapıyordur, ama ben bir kaç tane paylaşayım yeri gelmişken;
* Tabak veya kaşıkları yerleştirirken büyük-küçük kavramlarını öğretebilir, birlikte sıraya dizebilirsiniz. Çay kaşığı, tatlı kaşığı, yemek kaşığı ve büyük servis kaşığı. (veya fincan altlığı, pasta tabağı, servis tabağı)
* Çamaşır yıkadığınızda çoraplarla eşleştirmece oynayabilirsiniz, pijamaların desenlerine bakarak alt ve üstlerini bulup takım haline getirmesini sağlayarak da eşleştirmeler yaptırabilirsiniz.
* Evdeki aletlerin yerini sorabilirsiniz. "Buzdolabı nerde? Çamaşır makinesi nerde? Kaşıklar nerde?" gibi.
* O anda yanında olmayan şeyler hakkında sorular sorabilir, hafızasını kullanmasını sağlayabilirsiniz. "Sarı saçlı bebeğin elbisesi ne renkti? Sizin odanızdaki masa ne renk?" 
* Dizi oluşturabilirsiniz. Mesela siz çorap, eldiven, şapka dizisini oluşturursunuz. Çocuğunuzdan da aynı sırada nesneleri dizmesini istersiniz, vs.
Biraz düşününce neler çıkıyor neler :)

Aşağıdaki de oğlumun anaokulundaki "Aileler Yarışıyor" etkinliği için hazırladığım saat projesi. İnternetten kopya çekerek hazırladım:) Kuş bulamayınca da kendim bir kuş uydurdum. Keçe yoktu evde. Ben de şu sarı temizlik bezlerinden kullandım. Aşağıdaki sopayı (görünmüyor şu anda) çekince. Kuş içeri girip dışarı çıkabiliyor. 
(Bu arada o bezlerle çok güzel kuklalar yapılabiliyor. BİM'den aldığım bezlerle yaptığım birkaç kuklayı paylaşacağım inşaAllah en kısa zamanda.) 

Son gün yaptığımdan üzerinde çok fazla düşünemedim. Bakalım sonuç ne olacak :)

8 Aralık 2011 Perşembe

Ef'al-i Mükellefin (ders işleniş örneği)

Derse Giriş:
-       Önceki dersin özeti 
-    Dikkat çekme:  Besin piramidi resmi (Öğrencilere bu resmi gösterin. Tanıyıp tanımadıklarını, bu tablonun neyi anlattığını vs. sorun ve besin piramidi hakkında kısaca bilgi verin.)
Motivasyon / Güdüleme:  Besin piramidinde nasıl vücudumuzun daha sağlıklı olması için bazı gıdaları daha fazla almamız, bazı gıdaları daha az almamız hatta bazılarını hiç almamamız gerekiyorsa günlük hayatımızda da bazı şeyleri kesinlikle yapmamız, bazı şeyleri yapmaya gayret göstermemiz bazı şeyleri de kesinlikle yapmamamız gerekir. Bugün dersimizde bu konuyu işleyeceğiz.

Derse Geçiş-İçerik: 
§  Besin piramidi ile ef’al-i mükellefin arasındaki ilişkiyi anlatma: 
Farzlar tahıllar gibidir. Tahılla beslenmezsek vücudumuz sağlıksız olur. Çok ihtiyacımız olduğu için Allah bizi zorunlu kılmıştır. Biz tembellik gösterip de yapmazsak bizim zararımıza olur. (Namaz kılmak ile ilişkilendirilebilir.)
Mübah konusunda serbest bırakmıştır. (Oyun oynamak ile ilişkilendirilebilir.)
Mekruhun fazlası zararlıdır. Sağlığımızı bozar. Fazla tuz, fazla yağ gibi. (Namazı geciktirmek ile ilişkilendirilebilir.)
Sonra çocuklara sorulur: Bu listede olmayan ama insanların yediği, içtiği şeyler var mı? Cevap gelmezse öğretici söyler: İçki, domuz eti vs. Onlar bu listede yok; çünkü onlar bize zarar verir, sağlığımızı bozar. İşte bu yüzden Allah onları haram kılmıştır. (Adam öldürmek ile ilişkilendirilebilir.)



§  Ef’al-i mükellefinin anlamı:

EF’AL-İ MÜKELLEFİN
Mükellefin yapmak veya yapmamakla sorumlu olduğu işlere “ef’al-i mükellefin (mükellefin iş ve davranışları)” denir.


§  Ef’al-i mükellefinin teker teker örnekleriyle izahı:

FARZ
Tanımı: Yapılması dinimiz tarafından emredilen davranıştır.
Davranışın sonucu: Farz yerine getirilmediğinde kişi günah işlemiş olur.
Örnekler:
       Günde beş vakit namaz kılmak.
       Ramazan ayında oruç tutmak.
       Sözünde durmak.
       Cuma namazına gitmek.
       Zekât vermek.
       İmkânı varsa ömründe bir defa hacca gitmek.
       Adil olmak.
       Emanete riayet etmek.
       Anne babaya iyi davranmak.
       Haramlardan kaçınmak.

SÜNNET
Tanımı: Hz. Peygamber’in (s.a.v) farz dışında yaptığı veya yapılmasını tavsiye ettiği davranıştır.
Davranışın sonucu: Yapılması sevaptır.
Örnekler:
       Beş vakit namazın sünnetlerini kılmak.
       Ezan ve kamet okumak
       Teheccüt namazı kılmak
       Teravih namazı kılmak
       Nafile oruç tutmak.
       Zekâtın dışında fazladan sadaka vermek
       Güler yüzlü olmak.
       Selamlaşmak.
       Dişleri fırçalamak.
       Yemekten önce veya sonra elleri yıkamak.

MÜBAH
Tanımı: Mükellefin yapıp yapmamakta serbest bırakıldığı davranıştır. Yasaklanmamış bütün davranışlar genel olarak mübahtır. Helal ve caiz kelimeleri de mübah ile eş anlamlı olarak kullanılır.
Davranışın sonucu:  Yapılmasında da yapılmamasında da sevap veya günah yoktur. 
Örnekler:
       Yemek.
       İçmek.
       Gezmek.
       Uyumak.
       Oturmak.
       Oyun oynamak.
  
HARAM
Tanımı: Yapılması kesin bir şekilde ve bağlayıcı bir ifadeyle yasaklanan davranıştır.
Davranışın sonucu: Haramı işleyen kişi günah işlemiş olur.
Örnekler:
       Hırsızlık yapmak.
       Yalan söylemek.
       Cinayet işlemek.
       Kumar oynamak.
       Faiz almak ya da vermek.
       İçki içmek.
       Farz olan ibadetleri yerine getirmemek.

MEKRUH
Tanımı: Haram olmamakla beraber yapılması hoş karşılanmayan davranıştır.
Davranışın sonucu: Mekruhlardan kaçınan kişi sevap kazanmış olur.
Örnekler:
       Sebepsiz yere namazları geciktirmek.
       Abdest alırken suyu gereğinden fazla kullanmak.
       Soğan, sarımsak gibi kokusu hoş olmayan şeyleri yiyerek camiye gitmek.


§  Farzın kısımları:
FARZ
Farz-ı ayn:
Farz-ı kifâye:
   Mükellef olan herkesin bizzat kendisinin sorumlu olduğu ve kendisinin yerine getirmesi gereken yükümlülüklerdir.
   Müslümanların tek tek değil, topluca sorumlu oldukları ama içlerinden bir veya birkaç kişinin yapmasıyla diğerlerinin üzerinden kalkan yükümlülüklerdir.

  Namaz kılmak, oruç tutmak, sözünde durmak, adaletli davranmak gibi.

   Cenaze namazı kılmak, belirli ilimleri ve sanatları öğrenmek gibi.





Dersi Bitiriş:
1.       Durumları hükümleriyle eşleştirme

2.       Şiir- boşluk doldurmaca

3.       Eğitici oyun (Bağlantıyı tıklayarak daha önce yayınlanmış bu oyunu görebilirsiniz.)
4.       El işi faaliyeti (Bağlantıyı tıklayarak daha önce yayınlanmış bu etkinliği görebilirsiniz.)

Not: Ders sonunda kullanabileceğiniz eşleştirme ve boşluk doldurma etkinliğini buradan indirebilirsiniz.

Ayrıca bu konu anlatılırken…
* bir ev örneği kullanılabilir...
Bir evde olmazsa olmaz ne vardır? Mesela farz için fırın veya buzdolabı veya mutfak denilebilir. Sünnet için çocuk odası (olursa güzel olur, çocuklar rahat eder) vs. Mübah için mobilyalar (olsa da olur olmasa da) vs. Bunlar resimlendirilebilir.


* bir masa örneği kullanılabilir…
Farz bir ibadetin olmazsa olmazıdır. Masanın bir bacağı olmazsa masa ayakta duramaz. Farz masanın bacaklarına benzetilebilir. Namazın şartlarını bildikleri için anlamaları kolay olacaktır. Mesela namazda ruku olmazsa namaz olmaz, ruku farzdır, denilebilir.
Sünnet Peygamberimizin yaptığı güzel işlerdir. Masaya bir örtü örtülebilir ve örtü sünneti temsil eder. Bu örtü sayesinde masanın daha güzel, daha süslü olduğu söylenilebilir.
Mübah serbestlik ifade eder. Masada ister ders çalışırsınız, ister yemek yersiniz. Bu da mübahı anlatabilir.
Bu örnek de geliştirilebilir. Öğrenciler görselliğe ve materyale ilgi gösterdikleri için eğer masa örneği kullanılacaksa derse legolardan yapılmış bir masa götürülebilir. Farz için, masanın bir bacağı çıkarılır, ayakta duramadığı gösterilir. Sünnet için, üzerine küçük bir örtü örtülür. Mübah çin, masaya oyun hamurundan küçük bir tabak veya kitap konulabilir. Lego yerine masa resmi de kullanılabilir ama lego daha etkili olacaktır. Derse girerken dikkat çekme bölümünde dört ayağından biri eksik olan bir masayla sınıfa girilebilir. Öğrencilere masanın neden ayakta duramadığı sorulabilir. 

3 Aralık 2011 Cumartesi

Mixed Up Mary

Kızımla zaman zaman Baby TV'nin sitesinde oynadığımız bir oyun var: Mixed Up Mary. Bu oyunu bilgisayar dışında oynanabilir hale nasıl getirebilirim, diye düşündüğümde işte böyle bir şey çıktı ortaya...

 
Her biri üçe bölünmüş kartları üst üste koyarak Mary'ye değişik kıyafetler giydiriyoruz. Yani bu bir "mix up game" aslında.

Bu şekilde kitapçık gibi hazırlamak mümkün olmuyorsa sadece kartlar şeklinde de oynanabilir.
Baskı için kalınca bir kağıt seçmekte fayda var. Mümkünse kartlar mukavvaya bile yapıştırılabilir. Daha dayanıklı olur. Bizimkiler biraz zor çevriliyor.
Oğlum "Neden adını Mary koydun anne? Elif falan deseydin ya" dedi :) Kendi ürettiğim bir şey olmadığı için adını değiştirmeyi uygun bulmadım açıkçası.

Aşçı...

Doktor...

Kedi...

Diğer kıyafetler aşağıda...


Bunun bir benzerini hazırlamak isteyenler buradan indirebilirler.