4 Haziran 2012 Pazartesi

Ef'al-i Mükellefin (büyük yaş)


Daha önce de ef'al-i mükellefin ile ilgili paylaşımlar yapmıştık. Bu sefer daha büyük yaşlar için bir paylaşımda bulunuyoruz. Ef'al-i mükellefin'i anlatırken tahtanızda yukarıdaki resimdeki gibi merkeze "mübah" kavramını alarak işe başlayabilirsiniz. Mübahtan yapılması istenenler diye bir ok, yapılması istenmeyenler diye bir ok çıkarın. Mübahtan yapılması istenenlere doğru ilerlendikçe sırayla, müstehab, sünnet, vacip ve farz kavramlarını; yapılması istenmeyenler tarafına doğru ilerlendikçe tenzihen mekruh, tahrimen mekruh ve haram kavramlarını açıklayabilirsiniz. Dikkat ettiyseniz her kavramın üzerindeki renk de onun derecesiyle ilgili olarak koyulaşıyor. Her kavram ile ilgili olarak yukarıdaki gibi kısa bir tanım, varsa çeşitleri, bir örnek, yapılması ve yapılmaması durumunda mükellefe uygulanacak olan yaptırımı yazabilirsiniz.
En altta da bunların dışında ama konuyla ilgili olan müfsid kavramı yer alıyor.

Bu sefer şiirin tamamını kullanabilirsiniz.
EF’AL-İ MÜKELLEFİN

Gece gündüz döner hep arz,
Kâinat çok güzel bir tarz,
Kesin delil ile belli,
Hakkın emri bizler farz.

Dünya’da yok tutan bir ip,
İnsanlar farklı farklı tip,
Zanni delil ile sabit,
Hak buyruğu bize vacip.

Düşün düşün ibadet et,
Nasip olsun bize cennet,
Peygamberin işlediği,
Müslüman’a oldu sünnet.

Yoksullar iyilik yap,
İbadet et, işle sevap,
Muhammed’in yaptığı,
Bize oldu müstehap.

Serbest demiş ResulAllah,
Ne sevap var, ne de günah,
Ye,iç,otur,kalk,gez,uyu,
Helâl, haram değil, mübah

Gocunacak yok bir yaram,
Azda olsa helâl param,
Hakkın yasakladıkları,
Bütün işler bize haram.

Tufandan hiç korkar mı Nuh,
Çünkü taşır temiz bir ruh,
Peygamberlerin sevmediği,
Elbet olur bize, mekruh.

Taştan yaptı, Kâbe’yi Şit,
Kur’ân bizlere tam mürşit,
İbadet bozan şeyler,
Müminlere oldu müfsit
Fikri ÖZBAKAN


Konunun pekişmesi için birkaç örnek durum ve hükümlerini verelim. Bunlarla ilgili bir oyun, bilgi yarışması vs. oluşturabilirsiniz.



FİİL
HÜKMÜ
Namaz kılmak
Farz-ı ayn
Bayram namazı kılmak
Vacib
Nikâhı yasak olan biriyle evlenmek
Haram
Ezan okumak
Sünnet-i müekkede
Nafile namaz  ve  oruçlar
Müstehap
Saç ve sakalını kına ile boyaması
Sünnet-i zevâid
Akşam namazının sünneti
Sünnet-i müekkede
Kumar oynamak
Haram
Vitir namazı kılmak
Vacib
Bayram gününde oruç tutmak
Haram (liğayrihi)
İkindi namazının sünneti
Sünnet-i gayr-ı müekkede
Yürümek
Mübah
Farz olan namazları kılmamak
Haram
Kamet okumak
Sünnet-i müekkede
İlim tahsil etmek
Farz-ı kifâye
Sabah namazının ortalık aydınlanıncaya kadar geciktirilip kılınması
Müstehap
Rüşvet alıp vermek
Haram
Öğle namazının ilk sünneti
Sünnet-i müekkede
Şahitlik yapmak
Farz-ı kifâye
Ana-babaya karşı gelmek
Haram
Namazda Fatiha suresini okumak
Vacib
Sabah namazının sünneti
Sünnet-i müekkede
Domuz eti yemek
Haram
Uyumak
Mübah
Zekât vermek
Farz-ı ayn
Cemaatle namaz kılmak
Sünnet-i müekkede
Haksız yere adam öldürmek
Haram
Çocuğa akîka kurbanı kesmek
Müstehap
Yatsının son sünneti
Sünnet-i müekkede
Kurban kesmek
Vacib
Yalan söylemek
Haram
Yatsı namazının ilk sünneti
Sünnet-i gayr-ı müekkede
Cenaze namazı kılmak
Farz-ı kifâye
Başkasının bağından alınan üzümü yemek
Haram (liğayrihi)
Abdest alırken ağza su vermek
Sünnet-i müekkede
Alkollü içki içmek 
Haram
Oruç tutmak
Farz-ı ayn
Cumanın ilk ve son sünneti
Sünnet-i müekkede
Beyaz elbiseyi tercih etmek
Sünnet-i zevâid
Zina etmek
Haram
Helal şeyleri yemek, içmek
Mübah
Teravih namazı
Sünnet-i müekkede
Devamlı abdestli olmak
Müstehap
Hırsızlık yapmak
Haram
Öğle namazının son sünneti
Sünnet-i müekkede