21 Nisan 2013 Pazar

Elektrik Devresi Deneyi

Bugün gittiğimiz kırtasiyede deney malzemelerinin hazır bir halde satıldığını gördüm. Değişik deneylerin malzemeleri paketlenmiş bir şekilde hem de uygun fiyata satılıyor. Bizim aldığımız elektrik devresi 5 tl idi.
Eve gelince bu set ile biraz çalıştık. Çalışırken Tübitak Yayınları'ndan çıkan Deneylerle Bilim 3 kitabından da faydalandık.

 Önce düzeneğimizi hazırladık. Kablolar birbirine değdiğinde elektrik akımı sayesinde ampül yandı. (Ampulün içinde elektrik akımını geçiren kablolar vardır. Akım sarmal şekilli özel bir telden geçtiğinde ampul yanar.) Ayırdığımızda ampül söndü. Daha sonra elektrik akımını ileten ve iletmeyen değişik nesneler deneyerek devam ettik.

  Kablolar bakır cezveye değdiğinde ampül yandı.
(Çoğu elektrik kablosu bakırdan yapılır, çünkü bakır iyi bir iletkendir.)

  Kablolar çelik cezveye değdiğinde de ampül yandı. 

   Kablolar çelik kaşığa değdiğinde ampül yine yandı. 

Kablolar ahşap spatulaya değdiğinde ampül yanmadı.

 Kablolar plastik kaşığa değdiğinde ampül yanmadı.

Kablolar cam bardağa değdiğinde ampül yanmadı. 

 Kablolar porselen tabağa değdiğinde ampül yanmadı.

 Kablolar tornavidanın metal bölümüne değdiğinde ampül yandı.

Plastik bölümüne değdiğinde ise yanmadı.

 Kablolar ataşa değdiğinde de ampül yandı.

 Kablolar pet şişe kapağına değdiğinde ampül yanmadı.

 Kablolar tırnak makasına değdiğinde ampül yandı.

Kablolar alüminyum folyoya  değdiğinde ampül yandı. 

Kablolar çaydanlık kapağına değdiğinde ampül yandı. 

 Bir kabloyu kapağın metal bölümüne, diğer kabloyu plastik bölümüne değdirdiğimizde ampül yanmadı.

Kablolar kavanoz kapağına değdiğinde ampül yanmadı. 

 Kablolar konserve kutusunun kapağına değdiğinde ampül yanmadı.

 Kablolar iki ucu da açılmış kurşun kaleme değdiğinde ampül yandı. (Çünkü kurşun kalemin içinde bulunan karbon iletken bir maddedir)

 Kablolar araya konulan diğer bir pile değdiğinde ampül yandı.

Pilin yönünü değiştirdiğimizde ise çok daha kuvvetli yandı. (Diğer pilden gelen kırmızı kablonun çıktığı yer pozitif uç olduğundan ortaya konan pilin negatif ucu geldiğinde ampulün parlaklığı arttı. Üstteki resimde pozitif pozitif şeklinde sıralanmıştı.)

Alüminyum folyolarla hazırlanmış bu düzenekte kabloları hangi noktalara değdirirsek ampül yanar? Cevap C ile D olmalıydı ama bizde ampül çooook cılız yandı. Muhtemelen folyoların birbirine değdiği yerlerde problem var.

 En sonunda düzeneği paketten çıkan zemine monte ettik. 

 Alt kısmı da böyle...

Ve son...

En kısa zamanda deney sonuçlarını gözlem defterimize kaydetmemiz gerekiyor.
Sonuç: Elektrik akımını geçiren şeylere iletken denir. Bunlar genellikle metal olurlar. Akım geçirmeyen şeylere ise yalıtkan denir.

Sadece 5 tl ile çocuklarınızla eğlenceli ve öğretici dakikalar geçirebilirsiniz. 
Denemeye değer...

Volkan Deneyi

Malzemeler:
Bir tepsi (masa kirlenmesin diye)
Alüminyum folyo
Tabak
Bardak
Makas
Sirke
Bulaşık deterjanı (köpük miktarını artırmak için)
Karbonat
Kırmızı gıda boyası (lavların renkli olmasını sağlamak için)

Yukarıdaki malzemeleri fotoğraftaki gibi koyuyoruz.

 Folyoyu kenarlardan katlayarak uçlarını bardağın içine doğru kıvırıyoruz ve bir dağ modeli elde ediyoruz.
İçine iki kaşık karbonat, biraz bulaşık deterjanı, gıda boyası koyup iyice karıştırıyoruz. (benim gıda boyam toz olduğu için çok az su ekledim.)

En son yarım bardak kadar sirkeyi ekliyoruz ve volkanımız lavlarını püskürtmeye başlıyor. Kaçın!...

Deneyde karbonat ile sirkenin etkileşiminin nasıl bir sonuç verdiğini gözlemlemiş olduk. Daha önce burada yaptığımız gibi sirke ile karbonat karıştığında karbondioksit gazı açığa çıkıyor.

16 Nisan 2013 Salı

Mezura ile Ritmik Sayma

Başlık size garip geldiyse hiç şaşırmam, bana da garip geldi doğrusu :) 3,5 yaşındaki kızım dikiş kutusunu görünce incelemek istedi. İpliklerle oynadı. Söylediğine göre küçükler öğrenci imiş. Şu arkadaki büyük beyaz yan gelip yatan da öğretmen mi oluyor bu durumda :) Belki de o tahta, mavi olan öğretmendir. Bu detayı sormayı unutmuşum. Neyse :) 



Mezurayı görünce ne olduğunu sordu. Ben de izah etmeye çalıştım. Daha sonra ona isterse mezuraya bakarak sayıları sayabileceğini söyledim. Gerçekten de çok enteresan bir sayma aktivitesi oldu. Sadece ezberden saymıyor, söylediği sayıları da görmüş ve tanımış oluyor. Takıldığı zaman 30, 40, 50, 60 gibi sayıları hatırlatmak yetiyor zaten :) Şu an sadece birer birer sayıyor ama ilerde değişik mezuralar alıp ikişer, üçer saymaya göre söylenecek sayılar (örneğin 2,4,6 veya 3,6,9) boyanarak ritmik saymayı pekiştirmesi sağlanabilir diye düşündüm. Geriye sayma çalışması da yapılabilir. Malum bir mezura en az 150 cm. Verimli bir etkinlik olabilir. Veya kartondan mezura şeklinde hazırlanabilir. Neden olmasın?
Ritmik saymanın çarpma işleminin temeli olduğunu düşünürsek oldukça faydalı olabilir gibi geldi bana.

10 Nisan 2013 Çarşamba

Hadis Kartları

Kutlu Doğum vesilesiyle 40 hadis ezberliyoruz. Oğlumun elinde liste şeklinde getirdiği hadisleri teşvik edici olması için kart şekline dönüştürdüm.
Önce belgeyi hazırlayıp çıktı aldım. Kartları tek tek kesip arkalı önlü olacak şekilde hızlıca pritt ile yapıştırdım ve laminasyon folyosuna şekildeki gibi yerleştirdim.

 Daha sonra her birinin kenarına delgeç ile delik açıp bir anahtarlığa sırayla dizdim.

 İşte böyle...

Kartların tek tek resmini çekemedim ama çıktısını aldığım belgenin fotoğrafı şu şekilde: 





Hadislerin listesi ise şu şekilde:
40 HADİS
  1. İslam, güzel ahlaktır.
  2. Hayra vesile olan, hayrı yapan gibidir.
  3. İnsanlara merhamet etmeyene Allah da ona merhamet etmez.
  4. Güzel söz sadakadır.
  5. Namaz dinin direğidir.
  6. Oruç tutun sıhhat bulun.
  7. Temizlik, imanın yarısıdır.
  8. İbadetin en faziletlisi, devamlı olanıdır.
  9. Dua, mü’minin silahıdır.
  10. İçki, bütün kötülüklerin anasıdır.
  11. Hayâ (utanmak), imandandır.
  12. Kişi, arkadaşının dini üzeredir.
  13. Mü’min bir delikten iki defa sokulmaz.
  14. Müslüman, insanların elinden ve dilinden emin olduğu kimsedir.
  15. Küçüklerine merhamet etmeyen, büyüklerine saygı göstermeyen bizden değildir.
  16. Bizi aldatan, bizden değildir.
  17. İşçiye ücretini, alnının teri kurumadan veriniz.
  18. Kişi, sevdiği ile beraberdir.
  19. Cennet, annelerin ayakları altındadır.
  20. Sarhoşluk veren her şey haramdır.
  21. İlim, mü’minin yitik malıdır. Onu nerede bulursanız alın.
  22. İki günü birbirine eşit olan aldanmıştır.
  23. Sizin en hayırlınız, Kur’an’ı öğrenen ve öğreteninizdir.
  24. Yarım hurma ile bile olsa kendinizi ateşten koruyunuz.
  25. Her duyduğunu söylemesi, kişiye günah olarak yeter.
  26. İnsanlara teşekkür etmeyi bilmeyen Allah’a şükredemez.
  27. İman etmedikçe Cennete gidemezsiniz. Birbirinizi sevmedikçe de gerçekten iman etmiş olmazsınız.
  28. Kolaylaştırınız, güçleştirmeyiniz. Müjdeleyiniz, nefret ettirmeyiniz.
  29. En faziletli amel, vaktinde kılınan namazdan sonra anne babaya yapılan iyiliktir.
  30. Sadaka; Rabbin öfkesini söndürür, kötü ölümü önler.
  31. Zekât, İslam’ın köprüsüdür.
  32. Allah, kendisine secde eden kimsenin derecesini yükseltir.
  33. Allah’a ve Ahiret gününe inanan kimse komşusuna eziyet etmesin.
  34. Komşusu aç iken tok yatan bizden değildir.
  35. Allah’ın rızası, anne-babanın rızasındadır.
  36. Sizin en hayırlınız, insanlara en faydalı olanınızdır.
  37. Ben güzel ahlakı tamamlamak için gönderildim.
  38. Ameller, niyetlere göredir.
  39. Hased (kıskançlık), ateşin odunu yediği gibi iyilikleri yer, tüketir.
  40. Alçak gönüllü olanı Allah yüceltir. Kibirli olanı ise alçaltır.
Sevgili Peygamberimiz doğru söyledi.


Not: Fotoğraftaki anahtarlıklardan temin etmek için tıklayın.

Geometrik Şekillerle Robot


Başı küp olsaydı iyi olurdu ama elimizde bu kutu (dikdörtgen prizma oluyor bu durumda) vardı.
Gövdesi 5 lt'lik pet şişe (silindiri temsilen). (belki bu da 10 lt olabilirdi :) )
Kolları günlük süt kutusu (dikdörtgen prizma)
Ağzı ve gözleri pet şişe kapakları.

Organlar birbirine iyice yapıştırıldıktan sonra alüminyum folyo ile kaplanacak, o kadar :)

 Bu robotun bir de resimden anlaşılmayan bir özelliği var. O da ses çıkaran kırık bir oyuncak vardı evde. Gövdesinde ufak bir delik açıp onu yerleştirdik. Böylece düğmesi dışarıdan kontrol edilebiliyor. Yani robotumuz aynı zamanda müzik çalıyor :)